کلیسای گغارت در ارمنستان

کلیسای گغارت به معنی سرنیزه میباشد که در 35 کیلومتری جنوب شرقی ایروان ساحل شرقی رودخانه آزاد در دره تاریخی گغارت قرار گرفته است . این بنا در دو بعد زمانی مختلف ساخته شده و از دو قسمت اصلی تشکیل شده است . در اوایل قرن سیزدهم این منطقه جزو املاک اختصاصی خاندان زاکریان بوده است و قابل ذکر است که خاندان زاکریان یکی از ثروتمندترین خاندان در تاریخ ارمنستان بوده اند که به دستورشان کلیسای بیرونی در سال 1215 ساخته می شود بعدها خاندان پروشیان این ملک را ازخاندان زکریان خریداری نموده و دستور ساخت کلیسای درونی را به یک خواهر و معمار دادند . و در اواخر قرن سیزدهم کلیسای درونی ساخته شده که از 3 قسمت اصلی تشکیل شده است که یکی از این قسمتها آرامگاه سلسله پروشیان محسوب می شود . ساخت کلیسای درونی که ازتراش صخره به وجود امده  10 سال به طول انجامیده است (1350-1340).
گغارت یک نوع نیزه است که یک پایه چوبی دارد ، بر سر آن یک آهن تیز تخت قرار گرفته است این نیزه مربوط به زمانی است  که حضرت مسیح را به صلیب کشیده بودند و با فرو کردن این نیزه در بدن ایشان می خواستند مطمئن باشند که حضرت مسیح جان سپرده است و به همین دلیل این نیزه برای مسیحیان مقدس شناخته شده است و تاتوس اراکیال این نیزه را در اواسط قرن سیزدهم به ایری وانک نام قدیم گغارت می اورد و از آن پس به این نام معروف می گردد.
کلیسای گغارت در محلی دورتر از گارنی قرار دارد، این کلیسا در بالای کوهی واقع شده است. ورودی کلیسا فرورفتگی کوچکیست که طبق باور برخی مردم منطقه اگر کسی سه سنگ از هفت سنگ کوچک داخل آن پرت کند و نیفتد به آرزوی خود می رسد در اینجا نیز مثل بعضی روستاهای ایران به یک درخت دخیل بسته اند. چشمه ای داخل کلیسا وجود دارد که هر که از آن بر سر و صورتش بزند جوان می ماند. در این منطقه نان گردویی و مربای گردو می فروشند.

ساختمان اپرا ارمنستان

یکی ازشاهکار های معماری شهر ایروان وجزو یکی از 10 سالن اپرای برتر دنیا می باشد که به نام Aram kachatorian  (اولین اپرا نویس ارمنی)نام گذاری شده است. این ساختمان از دو قسمت تشکیل شده که سالن غربی آن، سالن فیل هارمونیک (ارکستر سمفونی ) به نام Aram kachatorian و سالن شرقی آن، سالن اپرا وباله به نام Alexander spendiarian  می باشد. این بنا با طراحی و نظارت مستقیم معمار معروف Alexander Tamanian در سال 1931 ساخته شده است ودر سال 1936 در نمایشگاه بین المللی پاریس مدال طلای معماری را دریافت کرده و اولین برنامه ای که در آن اجرا شده درسال 1932 بوده است و درسالهای اخیر یکی از مراکز جذب توریست محسوب می شود. هنرمندان معروف بسیاری جهت برگزاری کنسرت های موسیقی درساختمان اپرا بهارمنستان سفر می کنند و استقبال خوبی نیز از آنان می شود. مراکز تفریحی بسیاری دراطراف ساختمان اپرا دایر گردیده که تمام مسافران از این امکانات مخصوصا در فصل تابستان استفاده می کنند.

دریاچه سوان ارمنستان

دریاچه سوان در 60 کیلومتری شمال شرقی ایروان و در استان گغارکونیک قرار دارد. این دریاچه که بزرگ‌ترین دریاچهٔ قفقاز و از بزرگ‌ترین دریاچه‌های کوهستانی آب شیرین در جهان است در بلندای 1916 متری سطح دریا واقع شده است. نام سوان از ریشهٔ اورارتویی سیونا و به معنی «سرزمین دریاچه‌ها» گرفته شده‌است. حدود 36 جویبار به این دریاچه می‌ریزند و تنها رودخانه‌ای که از سوان سرچشمه می‌گیرد رود هِرازدان است.
از گردشگاه‌های پیرامون این دریاچه، چشمهٔ آب معدنی دیلیجان و شهرستانی به همین نام است. ماهی قزل‌آلای مشهوری به نام ایشخان (شاهزاده) بومی این دریاچه است.دریاچه سوان در حال حاضر تنها دریاچه ای است که در داخل مرز ارمنستان امروزی قرار دارد. شبه جزیره سواناوانک ( که در گذشته جزیره بوده است ) با سواحل شمالی خود منطقه تاریخی دریاچه محسوب می شود.این دریاچه کوهستانی بیش از 5% از مساحت کل ارمنستان را دربرمی گیرد ، و صومعه شبه جزیره یکی از مکان های دیدنی بسیار معروف و همچنین نزدیک ترین محل برای بازدید به شمار می رود.